Instituto Nashonal pa Derecho Humano ta un instituto independiente pa derechonan humano. Nos ta sòru pa derechonan humano ta wòrdu respetá i protehá na Hulanda Karibense i Oropeo. Tambe nos ta yuda hasi derechonan humano mas konosí den komunidat. Nos ta hasi esaki dor di duna konseho, hasi investigashon i duna informashon. Entrante yanüari 2026, habitantenan di Hulanda Karibense ku ta kere ku nan a wòrdu diskriminá por tuma kontakto ku nos pa entregá un keho. Nos lo investigá e keho i por huzga si tin diskriminashon òf no.

Derecho humano pa tur hende

Derecho humano ta konta pa tur hende na mundu. Ehèmpel di derecho humano ta: e derecho di trato igual, e derecho di bibienda, i e derecho di edukashon òf salú. Bo por lesa mas tokante derecho humano riba nos páginanan tokante derechonan humano importante na Hulanda Karibense.

E Instituto a wòrdu fundá pa dediká na derechonan humano na Hulanda Karibense i Oropeo. Kiko nos ta hasi eksaktamente na Boneiru, Sint Eustatius i Saba?

E tareanan di Instituto na Hulanda Karibense

E Instituto tin diferente tarea na Hulanda karibense ku ta stipulá den lei. Nos ta splika e tareanan aki bou.

Duna konseho i stimulá

Komo Instituto nos tin e funshon di duna konseho. Nos ta duna konseho na gobièrnu i parlamento di Hulanda. Gobièrnu ta konsistí di rei i tur minister. Parlamento ta konsistí di Eerste i Tweede Kamer. Boneiru, Sint Eustatius i Saba ta parti di Hulanda komo munisipio spesial. E término legal ta “entidatnan públiko.” E islanan no ta paisnan independiente manera Aruba, Kòrsou òf Sint Maarten. Boneiru, Sint Eustatius i Saba no tin nan mes gobièrnu òf parlamento. P’e motibu ei nos ta duna nos konsehonan tokante Hulanda Karibense na gobièrnu i parlamento Hulandes.

Tambe ta pidi nos pa revisá leinan nobo. Nos ta kontrolá si derecho humano ta inkorporá korektamente den e plannan. Nos ta duna konseho no solisitá tambe.

Esaki ta nifiká ku nos ta tene gobièrnu responsabel si ta parse ku derecho humano no ta sufisientemente protehá den proposishonnan òf maneho.

Pa añanan kaba, e Instituto a komprometé su mes pa garantisá ku derecho humano ta wòrdu respetá igual na Boneiru, Sint Eustatius, i Saba. Habitante di Hulanda Karibense mester risibí e mesun nivel di protekshon di derechonan humano ku habitante di Hulanda Oropeo. Ademas, nos ta insistí ku tratadonan di derechonan humano ku ta konta pa Hulanda Oropeo mester konta tambe pa Hulanda Karibense. Esaki ta wòrdu yamá stimulashon tambe. Tratadonan di derecho humano ta akuerdonan internashonal pa un trato hustu i igual di hende. Por ehèmpel, tin tratado pa un mihó trato di personanan ku limitashon (e tratado Hèndikèp di Nashonnan Uní) i pa un mihó trato di hende muhé i mucha muhé (e Tratado di Istanbul).

Investigashon

Instituto tambe ta hasi investigashon tokante kon ta bai ku derecho humano na Boneiru, Sint Eustatius i Saba. Nos ta skucha tur hende den sosiedat: kiko ta bai bon i kiko no ta bai bon? Nos ta saka rapòrtnan tokante esaki, pa kontribuí na mas rèspèt di derecho humano. Por ehèmpel, nos ta reportá na organisashon internashonal, manera Nashonnan Uní.

Huisio

Entrante promé di yanüari 2026, bo por entregá un keho na e Instituto komo habitante di Hulanda Karibense si bo ta kere ku bo a wòrdu diskriminá. Por ehèmpel, na bo trabou, na skol òf otro kaminda.  E miembronan di e Instituto lo investigá bo keho i evaluá si diskriminashon a tuma lugá. Ofisialmente, nan ta e úniko miembronan di personal di e Instituto ku por emití un desishon riba e kehonan di diskriminashon. Esaki lo duna bo klaridat: ta diskriminashon òf nò?

Tin biaha un huisio no ta e mihó solushon. Kisas lo ta mihó pa papia tokante e asuntu huntu promé. P’esei e Instituto, den konsulta ku abo i e otro partido, por disidí di inisiá mediashon. E ora ei bo ta purba di yega na un solushon huntu, ku yudansa di un mediadó independiente. Esaki ta un hende ku ta konsultá i negoshá ku ámbos partido.

Pa mas informashon tokante kon pa entregá un keho i e proseso mas aleu, por fabor bishitá nos página tokante huisio.

Duna Informashon

Tambe e Instituto ta duna informashon tokante derecho humano na Boneiru, Sint Eustatius i Saba. Por ehèmpel organisando reunionnan pa habitantenan di e islanan. Òf tambe a traves di e wèpsait, medionan di komunikashon, i medionan sosial. Esaki no solamente pa konsientisá habitantenan tokante nan derechonan pero tambe pa demostrá kon e derechonan aki por wòrdu protehá mihó.

Den e menú ariba, bo por lesa mas tokante nos mishon i vishon. I kiko eksaktamente e Instituto ta: ken ta e miembronan di e Instituto, por ehèmpel, i kiko ta nan ròl? Tambe bo ta haña mas informashon tokante kiko nos a logra te awor na Hulanda Karibense i kiko nos tin planiá pa hasi despues.